Uzman Tavsiyesi :

DEMİR : Demir eksikliği unutkanlık yapıyor. Vücutta hücrelere oksijen taşınması için gerekli olan demirin eksikliği unutkanlığa neden olmaktadır.
DHEA : Hem kadında hem de erkekte yaşlanma başladıkça seviyesi düşen bir hormondur. DEHA beynin hafızadan sorumlu olan bölgesinde bulunan sinir hücrelerinin uyarılmasını sağlar.
OMEGA-3 : Hafızayı güçlendiren Omega-3 yağ asitleri daha çok balıkta bulunur. Güçlü bir hafıza ve unutkanlığın önüne geçmek için bol bol balık tüketmek gerekir.
KOLİN, LESİTİN, FOSFATİDİLKOLİN : En çok kullanılan hafıza güçlendiriciler kolin, lesitin ve fosfatidilkolindir. Öğrenme ve hafıza üzerinde önemli rol oynar.

Unutkanlık

Tek başına bazı olayları unutmak bir hastalık ve ciddi bir sorun anlamına gelmemeli. Hepimiz günlük ve akademik yaşamımızı sürdürmek için ihtiyaçlarımızı karşılayabilmekteyiz. Önemli olan yapabildiğimiz etkinlikleri eskisi gibi yerine getiremiyor olmamız. Artık işimizi yapamaz ihtiyaçlarımızı gideremez sorumluluklarımızı yerine getiremez durumda olmak bu konuda harekete geçmemizi gerektirir. Ancak hatırlama – bellekle ilgili işlevler bilişsel fonksiyonlarımızdan yalnızca biridir. Diğer bilişsel fonksiyonlarımız arasında; zeka algı dikkat konuşma okuma yazma ve aritmetik beceriler ile görsel – mekansal algılama yetisi gibi işlevler de yer almaktadır ve bunların bir veya ikisindeki bozulma hastalıkla karşı karşıya olduğumuzu gösterebilir.

Birçok şey bilişsel yetilerimizi etkilemektedir. Uykusuzluk açlık yoğun stresli dönemler gibi. Bunlar hepimizin hayatında mutlaka yaşadığımız deneyimlerdir ve genellikle sorun kaybolduğunda kısa sürede her şey yoluna girer.

Aslında yaşlılığa bağlı olarak beyin ağırlığında azalma nöron kaybı gibi bir dizi değişiklikler meydana gelir. Bunların sonucunda öğrenme bellek ve diğer bilişsel işlevlerde bozulma işitme koku ve tad duyusunda azalma uyku bozuklukları gibi sonuçlara neden olur.

“Unutkanlığa neden olan en sık neden bunama olarak bilinen demans sendromudur. Demans beynin yaygın ve dağınık patolojisi sonucu belleğin zekanın formel düşünme yeteneğinin kişiliğin ve davranışın geri dönülmez şekilde bozulduğu bir hastalıktır sinsi başlar ve giderek daha kötüye doğru ilerler. Bunun dışında beyni etkileyen diğer hastalıklar da (tümör beyin damar hastalıkları kafa travması vb) bu işlevleri bozabilmektedir. Ağır karaciğer böbrek hastalıkları gibi sistemik hastalıklar yoğun psikolojik sorunlar ve psikiyatrik hastalıklar da beynin işleyişini etkilemektedir. Günlük hayatta hepimizin yaşadığı unutkanlık dalgınlığın aksine bu hastalıklar daha fazla nörolojik bulgu vermektedir.

Alzheimer tipi demans diğer demans hastalıklarının içinde en sık görülendir. Uzayan yaşam süresi ile birlikte sıklığı giderek artmaktadır. İlerleyici demansa neden olan nörodejeneratif bir hastalıktır. 65 yaş üzerindeki toplumda görülme sıklığı yüzde 5 oranındadır ve yaşla birlikte giderek artar. Kendine özgü klinik seyri vardır. Hastalığın patolojik mekanizmaları üzerinde çalışmalar sürdürülmekte genetik nedenler de araştırılmaktadır.”

JFK Hastanesi Nöroloji Uzmanı Uzm. Dr. Nerses Bebek unutkanlığın önlenmesi konusunda bazı öneriler veriyor: “Sonuç olarak düzenli sağlıklı bir yaşam beyin işlevlerimizin daha etkili olmasını sağlayacaktır. Düzenli uyku beslenme egzersiz ve spor temiz hava aktiviteleri önem taşır. Alkol sigara aşırı çay kahve gibi besinler ve aşırı gerginlik genel sağlığımız gibi düşünce sağlığımızı da etkilemektedir. Bunun dışında sürekli beyin işlevlerini canlı tutmak için okumak bulmaca çözmek gibi zihin aktivitelerinde bulunmak son derece önemlidir. Günlük olağan unutkanlıkları aşan bizi rahatsız eden durumlarda mutlaka doktora başvurmak danışmak ve yardım almak gereklidir.”

1. Unutkanlık

Randevularımızı, telefon numaralarını unuttuğumuz olmuştur ancak demans hastasında unutkanlık daha sıktır ve özellikle yakın geçmişe ait olaylar daha kolay unutulur, geçmiş döneme göre hafıza daha iyidir.

2. Düzenli görevleri yapmada güçlük

Zaman zaman hepimiz zihinsel dağınıklık yaşarız ve yemeğe tuz koyup koymadığımızdan emin olmayız. Ancak demans hastası yapmayı iyi bildiği bir yemeği pişirirken içine koyması gereken ana maddeleri eklemeyi unutabilir.

3. Konuşma/iletişim problemleri

Demans hastası kelime bulmakta güçlük çektiği için konuşmasının akıcılığı bozulmuştur. Kendisine söylenen uzun cümleleri anlayamaz.

4. Yer ve zamana oryantasyonunda bozulma

Bazen ayın kaçı olduğunu unuttuğumuz olmuştur ancak bir demans hastası evinin yolunu bulmaz, evde odaların yerini karıştırabilir.

5. Bozulmuş yargılama

Hasta, mevsimlere uygun giyinemez, bahar geldiğinde hale kışlık kalın kıyafetlerini giymeyi sürdürebilir.

6. Soyut düşüncede problem

Bir demans hastası masayı görünce tanıyabilir ancak masanın yemek yemek için kullanılacağını düşünemez.

7. Eşyaların yerlerini karıştırma

Anahtar ya da güneş gözlüğünüzü nereye koyduğunuzu hatırlayamadığınız zamanlar oluyordur. Bir demans hastası ise eşyaları uygunsuz yerlere koyabilir; ütüyü buzdolabına, makası fırına.

8. Davranış ve duygularda değişiklikler

Hepimiz zaman zaman üzgün oluruz. Demans hastasının duygularında dalgalanmalar dikkat çekicidir, nedensiz öfkelenme ya da ağlamalar sıktır

9. Kişilik değişiklikleri

Demans hastası şüphecidir, yersiz öfkelenmeleri olabilir.

10. İnisitayif kaybı

Demans hastası oldukça pasif hale gelmiştir, karar vermekte zorlanır, desteklenmeye ihtiyacı vardır.

TEDAVİ:

Unutkanlık bir çok kognitif (bilişsel, zihinsel) problemin, demansın, veya depresyonun belirtisi olabilir. Hastalığın belirtilerinin ortaya çıkışı kişiden kişiye, yaşa ve eğitim durumuna göre değişmektedir. Bu nedenle profesyonel bir yardım almak gerekeceğinden öncelikle doktorunuza başvurunuz.

Pek çok araştırmacının amacı, yalnızca unutkanlığa sebep olan hastalığın seyrini yavaşlatmak değil, hastalığın başlamasını da önlemektir. Şu an için hem tedavi, hem de hastalığın başlamasını önleyici tedavi seçenekleri araştırılmaktadır.

Tedavi yöntemlerinin başında hastaya danışmanlık ve destek vermek gelmektedir. Bellek fonksiyonlarını düzeltmek için bellek eğitim programlarına devam edilebilir.

Yaşlanma ile beraber ortaya çıkan ileri derecedeki unutkanlıklarda tedavideki ilk hedef ilerlemeyi durdurmaktır. Bu amaçla kullanılan güncel ilaçlar çeşitli klinik çalışmalarda kullanılmış, olumlu sonuçlar vermeleri üzerine yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Henüz ilerlemeyi tamamen durduran veya iyileştiren ilaçlar bulunamamıştır. Ancak hastalığın belirtilerini belirli ölçülerde gidererek, hem hastanın hem de yakınlarının yaşam kalitesini artırabilecek tedavi yöntemleri mevcuttur.

TEDAVİ ÖNERİLERİ

Bilişsel Belirtilerin Tedavisi

Davranışsal Belirtilerin Tedavisi

Tedavideki Yeni Yönler (Antioksidanlar, Antienflamatuvarlar, Östrojen…)

Unutkanlığı önleyici etmenler üzerinde duracak olursak; Unutkanlık beslenme ile büyük oranda ilişkilidir. Çünkü damar sağlığı unutkanlıkta büyük rol oynar. Unutkanlığı engelleyebilmek için bireyin damar sağlığına uygun besin stratejisini oluşturması gerekmektedir.

Kalp ve damar sağlığı için olumlu adımlar unutkanlık konusunda da mutlaka faydalıdır.Örneğin yüksek kolesterol içeren besinleri almamak, düzenli egzersiz yapmak, sigarayı bırakmak, sebze ve meyveye dayalı bir besin stratejisi geliştirmek bunlardan yalnızca birkaçı.

Unutkanlığın tedavisi birçok strateji ile mümkün. Tabi ki hastanın rahatsızlığının boyutuna göre bir tedavi yöntemi izleniyor. Günümüzde unutkanlık rahatsızlığı ile hekime başvuran hastaların büyük bir kısmında depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklar mevcut olduğu için, öncelikle psikolojik rahatsızlıkların çözümü aranıyor. İlaç tedavisinin yanında psikoterapi de tedavi adımlarından birisi.

Ülkemizde çok büyük bir kitle unutkanlık riski altındadır. Ve toplum olarak da oldukça rahatsız olduğumuz bir durumdur.Onun için öncelikle beslenmemize dikkat etmeli, yoğun stres ve dikkat toplamanızı güçleştiren aktivitelerden biraz olsun uzaklaşmalısınız.

B Vitaminleri: B vitaminleri, beyni strese karşı korur, fiziksel ve zihinsel sağlığı olumlu etkiler. B grubu vitaminlerin eksikliği hafıza ve zeka performansının zayıflamasına yol açar.B vitamini sinir sistemini koruyucu etki gösterir. Eksikliğinde unutkanlık görülür.

Beynin gıdası olarak adlandırılan folik asit hafıza ve zihni kuvvetlendirir.

B12 vitamini eksikliği unutkanlığa neden olur. Hayvansal besinleri yeterli miktarda tüketmeyenlerde B12 eksikliği görülüyor. B12 hafıza ve konsantrasyonu geliştirmede yardımcıdır. Eksikliği düzeltilemezse sinir siteminde geri dönüşümsüz hasara neden olur.

Gelişen teknoloji, bilgisayarlar, cep telefonları, hesap makineleri vs. ile hayatımızı kolaylaştırırken aslında bizi daha fazla teknolojiye bağımlı hale getiriyor ve bu da beynimizi daha az çalıştırmamıza neden oluyor. Tüm bunlar yoğun iş temposu, depresyon ve mutsuzlukla birleşince unutkanlık veya hafıza zayıflığı kaçınılmaz hale geliyor.

Öğrenciler için, özellikle ÖSS, KPSS gibi yoğun beyin gücü gerektiren sınavlara hazırlananlarda hafızanın kuvvetlendirilmesi büyük önem taşıyor. Bu nedenle hem gençlere hem de hafıza zayıflığı çekenlere yardımcı olacak bu yazıyı hazırladık.

Hafızayı Güçlendiren Besinlerin Listesi:

Fındık

Fıstık

Ceviz

Üzüm

Hurma

Biberiye

Zeytin

Zeytinyağı

Balık

Pirinç

Bitter Çikolata

Unutkanlığa Karşı Etkili Doğal Formüller:

• Her gün yemekten sonra taze sıkılmış havuç suyu içilir. Bir hafta sonra hafızanızdaki büyük değişimi fark edeceksiniz.
• 1 bardak suda az miktarda kekik kaynatılır, demlendikten sonra her gün düzenli olarak içilir.
• Her sabah içilen çaya 10-12 tane karanfil katılır. Özellikle o sabah sınava girecek olan öğrenciler için hafızayı açan muhteşem bir enerji dopingidir.

Demans Nedir?

Kişinin entelektüel ve sosyal yeteneklerinin, günlük fonksiyonlarını etkileyecek şekilde ilerleyici bir kaybıdır. Hastalık doğası gereği ilerleyici özelliktedir.

Demanslı bir kişide; hafıza, düşünme, mantık yürütme, yer ve zaman tayini, okuduğunu anlama, konuşma, günlük basit işleri yapma gibi işlevlerde bozukluklar görülür. Entellektüel fonksiyonlardaki bu aksaklıklar zamanla hastanın günlük yaşam aktivitelerini sürdürmesini olanaksız hale getirir. Bu durum, hastanın yıkanma, yemek yeme gibi günlük tüm ihtiyaçlarının bir başkası tarafından karşılanmasını zorunlu kılar.

Normal yaşlanma sürecinde beyin fonksiyonları bir miktar geriler ancak her yaşlıda demans belirtileri bulunmaz. Bunun en iyi ayırıcı kriteri kişinin kendi işlerini yardımsız olarak yapabilmesidir. Fiziksel hastalığı olmadığı halde günlük yaşam aktiviteleri (yemek yeme, giyinme, temizlenme vb.) için bile yardım gereken hastalarda demans düşünülmelidir. Yaşlıların çoğu hafızalarının eskisi kadar iyi olmadığından yakınmaktadır. Örneğin isimleri ve yapacakları işleri hatırlamakta güçlük çekerler. Bu demans anlamına gelmez.

Demans 65 yaşının üstünde olan insanların yaklaşık %15’inde görülür. Hastalığın görülme sıklığı yaşla doğru orantılı olarak artmaktadır. 80’li yaşlarda her iki yaşlıdan birinde demans görülmektedir. Özellikle yakın hafızası zayıflar ve yapılan sohbetler, çarşıdan alması gereken şeyler gibi günlük işleri unutmaya başlar. Fakat her unutkanlık bir demans belirtisi değildir. var demektir. Günlük hayatta olabilecek bu tarz bir-iki olay sizi endişelendirmemelidir ancak unutkanlık olaylarında artan bir eğilim varsa bir hekime başvurmak doğru olur .